^Powrót na górę

SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY im. Ireny Sendlerowej w Nowym Dworze Gdańskim

Slide 5 Slide 1 Slide 3

Patron Ośrodka


Irena Sendlerowa
Uchwała Rady Powiatu...

Kontakt

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Ireny Sendlerowej w Nowym Dworze Gdańskim

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
Specjalny Ośrodek
Szkolno-Wychowawczy
im. Ireny Sendlerowej
w Nowym Dworze Gdańskim

ul. Warszawska 52
82-100 Nowy Dwór Gdański
woj. pomorskie

GPS: 54.20780 N 19.13524 E

  tel. (55) 247 23 21
  fax: (55) 247 23 21
www.soswndg.pl
www.bip.soswndg.pl

Wolne lektury

Wolne lektury

Edukacyjny język obiektowy

E-podręczniki

Kynoterapia

Sentencje łacińskie

Żuławski Ośrodek Kultury

Archiwum artykułów

Statystyki

stat4u

Krew

Gdy skaleczymy się w palec lub zetrzemy kolano podczas zabawy, z rany wypływa krew. Ma ona czerwony kolor i pełni w naszym organizmie niezwykle ważne funkcje. Możemy w niej rozróżnić wiele składników, ale podstawowymi są: osocze, krwinki czerwone, krwinki białe i płytki krwi.

Osocze składa się głównie z wody i składników odżywczych. 

Unoszą się w nim:

  • Erytrocyty - czyli krwinki czerwone, są one odpowiedzialne za transportowanie tlenu do wszystkich komórek ciała. Zawierają czerwony barwnik - hemoglobinę.
  • Leukocyty - krwinki białe, są jak żołnierze broniący naszego organizmu przed wrogiem. Gdy zachorujemy, to właśnie one zabijają atakujące nasz organizm bakterie.
  • Trombocyty - czyli płytki krwi, powodują, że z naszego skaleczenia szybko przestaje lecieć krew, bo krzepnie - i ranka się goi.

W organizmie dorosłego człowieka krąży ok. 5 litrów tego życiodajnego płynu. Każdy z nas może mieć jedną z czterech grup krwi: A, B, AB lub 0

Bębenek

Wszyscy znamy instrument, na którym można wystukiwać rytm pałeczkami lub dłonią. Nie każdy jednak wie o tym, że w naszym wspaniałym ciele także kryje się bębenek. Znajduje się on w uchu i jest odpowiedzialny za nasz słuch. Gdybyście zajrzeli w głąb ucha zobaczylibyście delikatną, naciągniętą błonę bębenkową, która drgając przenosi dźwięki. Z wiekiem błona ta staje się cieńsza i bardziej wiotka, dlatego do waszej babuni i dziadziusia czasem trzeba głośniej mówić.

Język

Czy zdarzyło ci się kiedyś „zapomnieć języka w gębie”? Człowiek czuje się w ten sposób np. wtedy, gdy ze zdenerwowania nie wie, co w danej chwili powiedzieć. Przecież to właśnie język jest narządem odpowiedzialnym za umiejętność mówienia. 

Ten niewielki i bardzo ruchliwy mięsień ma też inne ważne zadania. Na jego różowej, chropowatej powierzchni znajdują się tzw. kubki smakowe. Dzięki nim rozróżniamy smaki potraw. Język przesuwa pokarm w naszej jamie ustnej w taki sposób, żeby zęby mogły go pogryźć, pomaga w przełykaniu i umożliwia niemowlakom ssanie mleka.

Linie papilarne

Gdy jesteśmy jeszcze w brzuszku mamy, nasze ciało rozwija się i nabiera charakterystycznych cech, dzięki którym każdy człowiek jest niepowtarzalny. Nawet bliźnięta jednojajowe różnią się od siebie, chociaż czasem nie widać tego na pierwszy rzut oka. Jednym ze szczegółów, dzięki którym można rozróżniać ludzi, są właśnie linie papilarne. Kiedy przyjrzysz się np. swoim rękom, zobaczysz siateczkę linii. Takie bruzdy znajdują się na opuszkach palców rąk i stóp, wewnętrznej powierzchni dłoni i na wargach. Jeżeli chcesz je lepiej zobaczyć zamocz swój palec w tuszu, atramencie lub w farbie i odciśnij go na białej kartce. Taki stempelek (odcisk palca) pomaga często policjantom w schwytaniu przestępcy. Badaniem linii papilarnych zajmuje się daktyloskopia.

Łzy

Kiedy jest nam smutno, coś nas bardzo boli lub wystraszymy się nie na żarty, wtedy z naszych oczu wydobywa się tajemniczy płyn. Co to takiego i skąd się bierze?

Za produkcję łez odpowiadają gruczoły łzowe, które doprowadzają je do naszych oczu specjalnymi kanalikami. Płyn ten jest niezbędny, aby nawilżać naszą gałkę oczną, zabijać bakterie i wypłukiwać zanieczyszczenia. Łzy składają się głównie z wody, małej ilości soli i białek. Mrugając powiekami, rozprowadzamy łzy po całej gałce ocznej, nieustannie ją nawilżając. Jeżeli wpadnie nam do oka muszka lub paproszek, oko zaczyna łzawić, aby pozbyć się nieproszonego gościa.

Mózg

Ludzki mózg to najbardziej skomplikowany organ w naszym ciele. Jest jak komputer sterujący wszystkimi funkcjami naszego organizmu. Kontroluje to, co robimy, mówimy, czujemy czy myślimy. Dzięki działaniu mózgu możemy np. oddychać, trawić pokarm, walczyć z chorobami. To on, bez udziału naszej świadomości, kontroluje działanie wszystkich organów wewnętrznych, takich jak serce, wątroba, żołądek, nerki, płuca itd. To on jest siedliskiem emocji i uczuć. Miłość, radość, złość, nienawiść, strach, zakłopotanie - czujemy dzięki niemu. Sygnały przesyłane do mózgu pozwalają nam słyszeć, mówić, widzieć, poruszać się, odczuwać smaki i zapachy. W naszym ciele znajduje się mnóstwo komórek nerwowych, które jak przewody elektryczne wysyłają do mózgu wszystkie potrzebne informacje. Mózg jest koloru szaroróżowego i kształtem przypomina orzech włoski.

Naczynia krwionośne

Tak jak do naszego domu misterną plątaniną rur doprowadzana jest woda, tak w ciele człowieka funkcje takich rurek pełnią naczynia krwionośne. Jak sama nazwa podpowiada, przepływa przez nie krew, niosąc ze sobą maleńkie drobinki tlenu oraz wszystkie substancje odżywcze, których dostarczamy naszemu ciału podczas posiłków. Wśród naczyń krwionośnych wyróżniamy: tętnice, żyły i naczynia włosowate. Naczynia włosowate to cieniutkie rureczki, dzięki którym krew dociera nawet do najmniejszych elementów naszego ciała, takich jak palce rąk i nóg czy czubek nosa. Naczynia krwionośne dostarczają potrzebnych składników do wszystkich narządów np. do wątroby, nerek, mózgu. Wraz z sercem naczynia tworzą układ krążenia (krwionośny) człowieka.

Nerki

Każdy zdrowy człowiek posiada dwie nerki, które znajdują się po obu stronach kręgosłupa (za żołądkiem i pod wątrobą). Mają one kształt dużych ziaren fasoli. Ten tajemniczy narząd pełni w organizmie człowieka bardzo ważne funkcje. Wraz z jedzeniem trafia do naszego ciała dużo różnych składników, z których nie wszystkie są nam potrzebne. Nerki są naturalnym filtrem oddzielającym zbędne lub szkodliwe elementy od tych, które są konieczne dla naszego zdrowia. Dzięki nerkom krew oczyszczana jest z takich „śmieci” i gdy robimy siusiu, usuwamy je wraz z moczem. W nerkach powstaje bardzo ważna (np. dla naszych kości) - witamina D. Narząd ten reguluje również ilość płynów w naszym organizmie.

Nos

Każdy z nas chciałby mieć zgrabny i piękny nosek, ale przecież ozdabianie naszej twarzy nie jest najważniejszą jego funkcją. Przez nos wdychamy i wydychamy powietrze. To właśnie on jest odpowiedzialny za nawilżenie go i ogrzanie. Znajdujące się w nosie włoski oraz mikroskopijne rzęski zatrzymują zanieczyszczenia, alergeny i zarazki, które z wdychanym powietrzem mogłyby dostać się do płuc. Jak widzicie pełni on więc funkcję naturalnego filtra. 

Wraz z powietrzem przedostają się do naszego nosa substancje chemiczne, które są potem odczytywane przez mózg jako różnorodne zapachy. Nos odgrywa więc także rolę narządu zmysłu, jakim jest węch. Dla wielu zwierząt stanowi on podstawowy zmysł, decydujący często o przetrwaniu.

Niestety nie zawsze nasz nos działa jak należy. Jeżeli przeziębimy się lub złapiemy złośliwego wirusa od kichającej koleżanki, dostajemy kataru. Katar jest to stan zapalny błony śluzowej nosa i zwykle jest objawem zbliżającej się choroby np. grypy.

Paznokcie

Te dziwne twory na koniuszkach naszych palców służyły nam kiedyś jako ochrona oraz do obrony. Są one, tak samo jak pazury oraz racice i kopyta innych zwierząt, rogowym wytworem naskórka. Blaszka paznokcia wyrasta z tzw. macierzy i częściowo jest ukryta pod skórą (tą część nazywamy korzeniem). W obecnych czasach paznokcie pełnią raczej funkcję ozdobną, więc należy o nie dbać. Niektórzy niestety obgryzają paznokcie - fuj! Nie jest to ani smaczne, ani higieniczne, bowiem pod płytką paznokcia zbiera się bardzo wiele bakterii.

Pępek

Ten tajemniczy punkt na naszym brzuchu to blizna. Kiedy byłeś maleńki i mieszkałeś jeszcze w brzuszku mamy, łączyła Cię z nią pępowina. Pępowina to taki sznureczek, przez który do organizmu dziecka dociera wraz z krwią - tlen i substancje odżywcze. Kiedy rodzi się dzidziuś, zaczyna oddychać i jeść samodzielnie, wtedy pępowina nie jest już potrzebna. Zostaje odcięta, a śladem po niej jest właśnie pępek.

Serce

Gdy przyłożysz ucho do klatki piersiowej, usłyszysz jednostajny, powtarzający się dźwięk - to bije serce. Nie takie, jakie koleżanki rysują w twoim pamiętniku, tylko prawdziwe, dzięki któremu możemy żyć.  Serce jest jednym z najważniejszych narządów wewnętrznych człowieka. Dzięki swej niezwykłej budowie mięsień serca kurczy się i rozkurcza, działając jak pompa. Otoczone jest siateczką naczyń krwionośnych (żył i tętnic), które możemy porównać do rur w naszym domu. Żyłami i tętnicami serce przepompowuje krew do każdego zakątka ciała. Wraz z krwią cały organizm otrzymuje tlen i niezbędne składniki potrzebne do życia.  Aby nasze serce było zdrowe i służyło nam do późnej starości, powinniśmy dbać o prawidłowe odżywianie i ruch - najlepiej na świeżym powietrzu. I jeszcze jedno: wbrew utartym wyobrażeniom, to nie w sercu mieszkają nasze uczucia. Za nie odpowiedzialny jest zupełnie inny narząd - ciekawe czy wiesz, który?

Skóra

Czy wiesz, że przez całe życie nosisz na sobie nieprzemakalny płaszcz przeciwdeszczowy? Jest nim nasza skóra. Skóra to największy narząd człowieka. U dorosłego ma ok. 3 milimetry grubości i ok. 2 metry kwadratowe powierzchni, a waży mniej więcej 3 kilogramy. Nasze naturalne ubranko nie przepuszcza wody, chroni narządy wewnętrzne oraz zabezpiecza organizm przed wnikaniem szkodliwych substancji i drobnoustrojów. Dzięki niej utrzymujemy odpowiednią temperaturę ciała i czujemy przyjemny dotyk, gdy pogłaszcze nas mamusia.

Stawy

Stawy to nie tylko zbiorniki słodkiej wody, w których mieszkają ryby. Ciało człowieka również zaopatrzone jest w stawy, lecz zupełnie inne. Gdyby nie one, nie moglibyśmy się poruszać. Nasze kości są sztywne i twarde. Gdybyśmy chcieli je zginać na siłę, uległyby złamaniu. Ktoś, kto doświadczył już w życiu złamania jakiejkolwiek kosteczki, wie, że to nic przyjemnego. 

Na szczęście mamy stawy, czyli ruchome połączenia kości. Do największych w ciele człowieka należą: stawy biodrowe, kolanowe, łokciowe i ramienne. Dzięki stawom zginamy ręce, nogi i palce, możemy się schylać, skakać, biegać i siadać. Żeby nasze stawy działały jak należy i nie ścierały się, są zaopatrzone w śliską substancję nazywaną mazią. To zupełnie tak, jak w dobrze naoliwionej maszynie.

Struny głosowe

Pewnie słyszeliście kiedyś, że człowiek może mówić i śpiewać dzięki temu, że posiada struny głosowe. Czy to znaczy, że mamy w gardle takie same struny jak gitara albo skrzypce? O nie - nasze zupełnie ich nie przypominają. Struny głosowe u człowieka zbudowane są z mięśni i więzadeł. Kiedy chcemy coś powiedzieć, nasze struny głosowe drżą i wydajemy dźwięk. O tym, jaki to ma być dźwięk, możemy decydować sami.

Ślina

Gdy mama gotuje w kuchni coś smacznego, a po domu rozchodzą się apetyczne zapachy, w naszych ustach robi się mokro. Organizm czuje zbliżający się posiłek i rozpoczyna produkcję śliny. 

Ślina to gęsty, lekko spieniony płyn, który powstaje w naszej jamie ustnej w gruczołach nazywanych śliniankami. Znajduje się w nim wiele substancji spełniających określone zadania. 

Dzięki ślinie łatwiej połykamy nawilżony pokarm. Odpowiada ona także za wstępne trawienie oraz chroni szkliwo naszych zębów, a więc zapobiega próchnicy. W ślinie znajdują się składniki zabijające bakterie, które dostają się do naszych ust wraz z jedzeniem. Dzięki niej lepiej czujemy smaki, łatwiej wchłaniamy lekarstwa i sprawniej mówimy. 

Ślina niektórych zwierząt zawiera jad i służy im do zdobywania pokarmu.

Szkielet

Ciało człowieka zawdzięcza swój kształt twardym elementom, które, niczym rusztowanie, podtrzymują nasze mięśnie i narządy wewnętrzne. Dzięki nim możemy się również poruszać. Te elementy to kości tworzące skomplikowaną konstrukcję, nazywaną szkieletem. 

Kości człowieka znajdują się wewnątrz ciała i dlatego nasz szkielet nazywamy szkieletem wewnętrznym. U dzieci jest on zbudowany z większej ilości drobnych kosteczek, które rosną wraz z wiekiem, łączą się w większe elementy i twardnieją. U dorosłego człowieka waży on od 10 do 12 kg i jest zbudowany aż z 206 kości różnej wielkości i kształtu.

Szkielet nie tylko pozwala utrzymać pionową pozycję i nadaje kształt naszemu ciału, ale jest także miejscem przyczepu mięśni i pełni ważne funkcje ochronne. Przykładowo kości czaszki stanowią naturalny kask dla najważniejszego z naszych organów - mózgu, a żebra osłaniają między innymi płuca i serce.

Jak widzicie nasz szkielet jest dla organizmu bardzo ważny, więc dbajcie o niego. Podczas uprawiania ekstremalnych sportów lub wykonywania niebezpiecznych czynności stosujcie ochraniacze, które zabezpieczą kości przed złamaniami

Tęczówka

To nie nazwa egzotycznego motyla, ani kwiatu. Tęczówka jest elementem naszego oka. Kiedy chcemy zobaczyć kolor oczu naszej sympatii, oglądamy właśnie ją. Ma kształt okrągłej, nieprzezroczystej tarczy z czarnym punktem w środku. Ten punkt to źrenica, przez którą do naszych oczu wpada światło. Tęczówka jest zbudowana z naczyń krwionośnych, komórek barwnikowych oraz włókienek mięśni. Potrafi się rozszerzać i zwężać, regulując ilość przepuszczanego do oka światła. Zawarte w tęczówce barwniki decydują o kolorze naszych oczu. Zmiany barwy, lub pojawiające się na tęczówce szczeliny mogą pomóc w wykrywaniu chorób. Obserwacją i badaniem zmian w tej części oka zajmują się irydolodzy.

Włosy

Czy podziwiając piękną fryzurę i kolor włosów koleżanki zastanawiałeś się kiedyś, co to właściwie jest włos? Wyrasta ze skóry i w powiększeniu wygląda jak cieniutki błyszczący drucik. Włosy pokrywają całe nasze ciało z wyjątkiem wewnętrznej strony dłoni, spodu stóp, zgięcia w łokciach i zagięć pod kolanami. Nawet twoja buzia (przyjrzyj się jej w lusterku) jest pokryta delikatnym meszkiem. Brwi i rzęsy to także włoski. Ciała innych ssaków pokrywa dużo więcej włosów. Tworzą one sierść, która jest naturalnym ubrankiem dla zwierząt. Jeśli chcesz zapuścić długie włosy musisz być cierpliwy, gdyż rosną one bardzo powoli - ok. 1 centymetra na miesiąc.

Zęby

Mały człowiek rodzi się bezzębny i, jak każdy ssak, w pierwszym okresie życia jest karmiony mlekiem mamy. Jednak w miarę rozwoju organizm wymaga coraz bardziej urozmaiconego pożywienia, do rozdrabniania którego potrzebujemy zębów. 

Zęby są bardzo twarde. Dzięki temu możemy nimi odgryzać, miażdżyć i rozcierać pokarm, przygotowując go do dalszego trawienia. Około 6 roku życia wypadają nam pierwsze zęby, nazywane mlecznymi, a na ich miejscu wyrastają zęby stałe. 

Dorosły człowiek ma 32 zęby: 4 siekacze, 2 kły, 4 zęby przedtrzonowe i 6 trzonowych. Gdy zajrzymy do naszej buzi, zobaczymy zewnętrzną cześć zęba nazywaną koroną. Pod dziąsłem ukryta jest szyjka, a jeszcze głębiej korzeń zęba, który mocno utrzymuje go w naszej szczęce. Zęby pokryte są najtwardszą tkanką, jaka występuje w ludzkim ciele, czyli szkliwem. Najczęściej spotykaną chorobą zębów jest próchnica.


Copyright © 2003 - 2018 SOSW im. Ireny Sendlerowej w Nowym Dworze Gdańskim | wdrożenie dunaj22